محمد فرخی یزدی
میرزا محمد فرزند محمد ابراهیم سمسار در سال ۱۲۶۷ هجری شمسی درشهرستان یزد متولد شد . زبان فارسی و مقدمات زبان عربی را آموخت اما در شانزده سالگی بعلت درگیری با مدیر مدرسه وهجو اوبزبان شعراز مدرسه اخراج شد . سپس به کارگری در نانوایی و پارچه بافی مشغول گردید .در اوائل نهضت مشروطیت و پیدایش حزب دموکرات در ایران فرخی به دموکراتها پیوست و در شمار آزادی خواهان شهر یزد قرار گرفت وبا اشعار تند وتیز خود کاری کرد که حاکم یزد دستور داد با نخ وسوزن دهانش را دوختند و بزندانش انداختند اما او از زندان گریخت واز یزد به تهران آمد وچندی بعد در تهران روزنامه طوفان را انتشار داد وشهرت او بیشتر شد تا جائی که از طرف مردم یزدبه نمایندگی مجلس شورای ملی انتخاب شد اما بعدا” مجبور به جلای وطن شد وبه خارج رفته در المان به مبارزات خود با انتشار روزنامه ادامه دادو بهر حال با وساطت تیمور تاش وزیر دربار به ایران برمیگردد ودرسال ۱۳۱۶به زندان میافتد ودر زندان خود کشی میکند وشعر زیر را بدیوار مینویسد که ماموران متوجه شده از مرگ نجات مییابد
هیچ دانی از چه خود را خوب تربین می کنم بهر میدان قیامت رخش را زین می کنم
می روم امشب به استقبال مرگ و مرد وار تا سحر با زندگانی جنگ خونین میکنم
نامه حقگوی طوفان را به آزادی مدام منتشر بی زحمت توقیف و توهین می کنم
می روم در مجلس روحانیون آخرت و اندر آنجا بی کلک طرح قوانین می کنم
سرانجام درسال ۱۳۱۸در زندان توسط عوامل امینیتی با آمپول هوا به زندگی او خاتمه داده شد ودر محلی نامعلوم دفن گردید
یکی از اشعار اورا در مدح آزادی میاورم
قسم به عزت و قدر ومقام آزادی که روح بخش جهان است ، نام آزادی
به پیش اهل جهان محترم بود آنکس که داشت از دل وجا ن ، احترام آزادی
چگونه پای گذاری به صرف دعوت شیخ به مسلکی که ندارد مرام آرادی
هزار بار بود به زصبج استبداد برای دسته پا بسته شام آزادی
به روزگار قیامت بپا شود آنروز کنند رنجبران چون قیام آزادی
اگر خدای بمن فرصتی دهد روزی کشم ز مرتجعین انتقام آزادی
هر لحظه مزن در،که در این خانه کسی نیست بیهوده مکن ناله،که فریاد رسی نیست
شهری که شه و شحنه و شیخش همه مستند شاهد شکند شیشه که بیم عسسی نیست
آزادی اگر می طلبی،غرقه به خون باش کاین گلبن نو خاسته بی خار و خسی نیست
دهقان دهد از زحمت ما یک نفس اما آنروز که د یگر ز حیاتش نفسی نیست
با بودن مجلس بود آزادی ما محو چون مرغ که پابسته ولی در قفسی نیست
گر موجد گندم بود از چیست که زارع از نان جوین سیر به قدر عدسی نیست
هر سر به هوای سر و سامانی ما را در دل بجز آزادی ایران هوسی نیست
تازند و برند اهل جهان گوی تمدن ای فارس مگر فارس ما را فرسی نیست
در راه طلب فرخی ار خسته نگردید دانست که تا منزل مقصود بسی نیست
شب چو در بستم و مست از می نابش کردم ماه اگر حلقه به در کوفت … جوابش کردم
دیدی آن تُرک ختا دشمن جان بود مرا ؟ گرچه عمری به خطا دوست خطا بش کردم
منزل مردم بیگانه چو شد خانه چشم آنقدر گریه نمودم که خرابش کردم
شرح داغ دل پروانه چو گفتم با شمع آتشی در دلش افکندم و آبش کردم
غرق خون بود و نمی مرد زحسرت فرهاد خواندم افسانه شیرین وبخوابش کردم
دل که خونابه غم بود و جگرگوشه درد بر سر آتش جور تو کبابش کردم
زندگی کردن من مُردن تدریجی بود آن چه جان کند تنم ، عمر حسابش کردم
آرامگاه این شاعر لب دوخته مشخص نیست
گرد آوری وتالیف : محمد نفیسی
متولد 1325/3/28در شهر همدان . بازنشسته – دانشگاه ایران – همین
“من هیچم کمی هم کمتر، هرچه هست همه اوست .”