فخرالدین عراقی
فخرالّدین ابراهیم بن بزرگمهر متخلص به عراقی، عارف نامی و شاعر بلندآوازهی ایرانی، بنا به تحقیق استاد سعید نفیسی در اوایل قرن هفتم هجری در ده کمیجان در اطراف همدان به دنیا آمد. و ازکودکی به تحصیل علوم و فنون و کسب دانش خصوصا حفظ قرآن کریم وقرائت با صوت خوش شهره خاص و عام شد سپس برای ادامه تحصیل به همدان رفت. ودرسن هفده سالگی با جمعی از دراویش رهسپار هندوستان شد و به خدمت شیخ بهاءالدین زکریا درآمد و بعد از مدتی با دختر او ازدواج کرد . پس از فوت شیخ بهاءالدین عراقی جانشین اوشد وبه شیخ فخرالدین ملقب شد . بعدها به عربستان و سپس به قونیه رفت و به خدمت مولانا رسید و مصاحب و معاشر او شد. وی پس سالها اقامت درروم به شام رفت و درسال ۶۸۶یا ۶۸۸ هجری قمری درحدود سن هشتاد سالگی در دمشق وفات یافت. از آثار او میتوان علاوه بردیوان اشعار به مثنوی عشاقنامه و کتاب لمعات اشاره کرد.
نخستین باده کا ندر جام کردند ز چشم مست ساقی وام کردند
چو با خود یافتند اهل طرب را شراب بیخودی در جام کردند
لب میگون جا نان جام در داد شراب عاشقا نش نام کردند
ز بهر صید دلهای جهانی کمند زلف خوبان دام کردند
به گیتی هرکجا درد دلی بود بهم کرد ند و عشقش نام کردند
سر زلف بتان آرام نگرفت ز بس دلها که بیآرام کرد ند
چو گوی حسن در میدان فگند ند به یک جولان دو عا لم رام کردند
ز بهر نقل مستان از لب و چشم مهیا پسته و بادام کردند
از آن لب، کز درصد آفرین است نصیب بیدلان دشنام کردند
به مجلس نیک و بد را جای دادند به جامی کار خاص و عام کردند
به غمزه صد سخن با جان بگفتند به دل ز ا برو دو صد پیغام کردند
جمال خویشتن را جلوه دادند به یک جلوه دو عالم رام کردند
دلی را تا به دست آرند، هر دم سر زلفین خود را دام کردند
نهان با محرمی رازی بگفتند جهانی را از آن اعلام کردند
چو خود کردند راز خویشتن فاش عراقی را چرا بد نام کردند؟
زدو دیده خون فشانم زغمت شب جدائی
چه کنم ؟که هست اینها گل باغ آشنائی
همه شب نهاده ا م سر چوسگان بر آستانت
که رقیب در نیاید به بهانه گدائی
مژه ها و چشم شوخش به نظر چنان نماید
که میان سنبلستان چرد آهوی ختائی
در گلستان چشمم زچه رو همیشه بازاست ؟
به امید آنکه شاید تو به چشم من درآئی
زفراق چون ننالم من دلشکسته چون نی؟
که بسوخت بند بندم زحرارت جدائی
سر برگ گل ندارم زجه رو روم به گلشن ؟
که شنیده ام زگلها همه بوی بی وفائی
به کدام مذهب است این ؟به کدام ملت اسن این ؟
که کشند عاشقی را که تو عاشقم چرائی
به طواف کعبه رفتم به حرم رهم ندادند
که تو در برون چه کردی که درون خانه آئی
به قمار خانه رفتم همه پاکباز دیدم
چو به صومعه رسیدم همه زاهد وریائی
در دیر میزدم من که ندا زدر درآمد
که درآ درآ عراقی که توهم ازآن مائی
تصویرآرامگاه فحرالدین عراقی در دمشق
گرد آوری وتالیف : محمد نفیسی
متولد 1325/3/28در شهر همدان . بازنشسته – دانشگاه ایران – همین
“من هیچم کمی هم کمتر، هرچه هست همه اوست .”